Görgü tanıkları, anıtın bulunduğu alanda gece boyunca yoğun bir belediye ekibi ve iş makinelerinin çalıştığını, herhangi bir zabıta ya da polis anonsu yapılmadan anıtın kaidesinden sökülerek kamyonlara yüklendiğini aktardı. Olayın duyulmasıyla birlikte sabahın erken saatlerinde bölgede toplanan vatandaşlar, anıtın boşaltıldığı alanda üzüntü ve tepkilerini dile getirdi.

Siyasi Tepkiler Büyüyor: Muhalefet Meclis Gündemine Taşıyor
Atatürk Anıtı’nın sökülmesine ilişkin ilk siyasi tepkiler muhalefet partilerinden geldi. CHP, İYİ Parti, DEM Parti ve TİP gibi muhalefet kanatları, yaptıkları yazılı açıklamalarda operasyonu “saygısızlık”, “halkın iradesine vurulmuş bir darbe” ve “Cumhuriyet değerlerine saldırı” olarak nitelendirdi.

CHP Kocaeli Milletvekili Harun Özgür Yıldızlı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bu anıt sadece bir taş yığını değildir. Bu anıt, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ilçemize, halkımıza ve bu ülkeye verdiği değerin sembolüdür. Gece yarısı karanlığında, halkın bilgisi dışında bir anıtı sökmek, ancak zihniyeti karanlık olanların yapabileceği bir eylemdir. Bu anıt yeniden yerine konulana kadar konunun takipçisi olacağız.”

İYİ Parti Genel Başkanı  Müsavat Dervişoğlu ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Kurucu iradeye yapılan bu saygısızlığın faili kim olursa olsun, milletimiz bunun hesabını soracaktır. Gebze halkının vicdanını yaralayan bu operasyonun derhal durdurulması ve anıtın iade edilmesi gerekmektedir” ifadelerine yer verdi.

Öte yandan, CHP’li belediyelerin benzer durumlarda nasıl bir tavır sergilediğine dair karşılaştırmalı yorumlar da sosyal medyada tartışılmaya başlandı. Konuyla ilgili olarak TBMM’de gündem dışı bir konuşma yapılması ve konunun Meclis İnsan Hakları Komisyonu’na taşınması bekleniyor.

Gebze Halkı Sokaklarda: “Bu Anıt Bizim Onurumuzdur”
Sabah saatlerinde anıtın bulunduğu bölgede toplanan yüzlerce vatandaş, “Anıtımızı geri istiyoruz”, “Atatürk bizim onurumuzdur”, “Ne mutlu Türk’üm diyene” sloganlarıyla tepkilerini dile getirdi. Çevre esnafı da anıtın kaldırılmasının kendilerine sorulmadığını, bu durumun bölgedeki ticari ve sosyal dokuyu da olumsuz etkilediğini belirtti.

Bölgede bir kahvehane işleten Mehmet Aydın, “30 yıldır buradayım. Bu anıtın önünde asker selamı durur, çocuklarımızla fotoğraf çektirirdik. Gece gelip sessizce kaldırmak nedir? Bunu yapanlar utansın” diye konuştu. Emekli öğretmen Nuran Karaca ise gözyaşları içinde, “Atatürk’ü sevmek suç mu oldu? Bu anıt bizim çocuklarımıza Cumhuriyet’i anlattığımız yerdi. Bunu yapanların hesabı ağırdır” ifadelerini kullandı.

Belediye ekipleri, olası gerginliklere karşı bölgede geniş güvenlik önlemleri alırken, polis ekipleri de çevrede geniş çaplı güvenlik şeridi oluşturdu.

Sosyal Medya: “Gece Yarısı Operasyonu” Etiketiyle Tepki Sel
Olay, sosyal medyada da en çok konuşulan başlıklar arasında yer aldı. Kısa sürede #GebzedekiAtatürkAnıtı, #AtatürkeSaygısızlık, #GeceYarısıOperasyonu ve #SusmaSahipÇık gibi etiketler Türkiye gündeminde birinci sıraya yükseldi.

Ünlü sanatçılar, sporcular ve gazeteciler de sosyal medya hesaplarından tepki gösterdi. Ünlü oyuncu Bergüzar Korel, “Bir anıtı gece yarısı sökmek, o anıtın temsil ettiği değerlerden ne kadar korkulduğunu gösterir. Utandım” paylaşımında bulundu. Gazeteci İsmail Saymaz ise, “Gebze Belediyesi’nin bu operasyonu kamuoyuna nasıl açıklayacağı merak konusu. Şeffaflık ve hukukilik tartışılacak” ifadelerini kullandı.

Tepkilerin büyümesi üzerine bazı sosyal medya platformlarında anıtın sökülme anlarına ilişkin farklı açılardan çekilmiş videolar da paylaşıldı. Videolarda belediye görevlilerinin herhangi bir açıklama yapmadan, hızlı ve sessiz bir şekilde çalışmayı tamamladığı görülüyor.

Belediye’den Henüz Resmî Açıklama Yok: “Çevre Düzenlemesi” İddiaları
Gebze Belediyesi’nin olayla ilgili resmî bir açıklama yapmamış olması dikkat çekiyor. Belediye kaynaklarından edinilen gayriresmî bilgilere göre, anıtın “kentsel dönüşüm ve çevre düzenlemesi” projesi kapsamında geçici olarak kaldırıldığı, ilerleyen günlerde farklı bir lokasyona taşınarak yeniden yerleştirilebileceği öne sürüldü. Ancak bu bilginin henüz resmî bir kanaldan teyit edilmediği ve hangi proje kapsamında hangi kamuoyu tartışması yapıldığının bilinmediği ifade ediliyor.

CHP’li Gebze Belediye Başkanı Zinnur Büyükgöz’ün konuya ilişkin bugün bir basın açıklaması yapması bekleniyor. Ancak Büyükgöz’ün daha önce benzer uygulamalarda “halkın talebi” ve “proje bütünlüğü” gibi gerekçeleri öne çıkardığı biliniyor.

Uzmanlar Uyarıyor: Kent Kimliği ve Toplumsal Hafıza
Şehir plancıları, mimarlar ve sosyologlar, anıtların sadece fiziksel yapılar olmadığını, kentin kolektif hafızasını, aidiyet duygusunu ve kamusal belleğini oluşturan simge yapılar olduğunu vurguluyor. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayhan Uysal, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

“Kentlerin hafızası meydanlarda, anıtlarda, sokak adlarında yaşar. Bir anıtın yerinden kaldırılması kararı, o kentin tüm paydaşlarının katılımıyla, şeffaf bir süreçte tartışılmalıdır. Özellikle Atatürk gibi kurucu bir figürün anıtının gece yarısı, hiçbir açıklama yapılmadan sökülmesi, kent hafızasına vurulmuş bir darbedir.”

Kamu yönetimi uzmanları da, belediyelerin bu tür uygulamalarında şeffaflık ilkesi ve katılımcı karar alma süreçleri açısından ciddi sorunlar olduğunu belirtiyor. Marmara Belediyeler Birliği’nin kentsel hafıza raporlarında da benzer vakalarda kamuoyunun sürece dâhil edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Hukuki Boyut: Anıtların Korunması Mevzuatı Ne Diyor?
Atatürk anıtları, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında değerlendirilebiliyor. Uzman avukatlar, bir anıtın yerinden sökülmesi, taşınması veya yok edilmesi işlemlerinin Koruma Kurulu kararına bağlı olduğunu belirtiyor. Gebze’de sökülen anıtın tescilli bir yapı olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.

Gebze’de yaşanan bu gelişme, Türkiye gündeminde üst sıralardaki yerini koruyor. Muhalefet partileri, konuyu Meclis’te gensoru önergesiyle ve yazılı soru önergeleriyle takip edeceklerini açıkladı. CHP Genel Merkezi’nden yapılan açıklamada, konunun Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı tarafından da yakından izlendiği belirtildi.

Öte yandan, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı’nın olayla ilgili re’sen soruşturma başlatıp başlatmayacağı merak konusu. Anıtın nereye götürüldüğü, geçici olarak depoda mı bekletildiği yoksa imha mı edildiği henüz bilinmiyor. Belediye yetkililerinin bugün yapacağı olası açıklama, sürecin seyrini belirleyecek.

Gebze halkı ve kamuoyu, anıtın akıbetine ilişkin net bir bilgi beklerken, gözler hem belediye hem de Kültür Varlıkları Koruma Kurulu’na çevrilmiş durumda.

Gelişmeleri yakından takip etmeye devam edeceğiz.