YALOVA – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Marmara Denizi’ndeki en stratejik hamlelerinden biri olan Marmara Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi, 8 Mayıs tarihinde Bakan İbrahim Yumaklı’nın katılımıyla resmen hizmete girmişti. Bu önemli merkez, bugün Yalova’nın tarım ve gıda gündemine ev sahipliği yaptı. Yalova İl Tarım ve Orman Müdürü Mustafa İlmeç, göreve başladığı 11 aylık süre zarfında yürütülen çalışmaları, hayata geçirilen projeleri ve sektörün nabzını tutan sorunları basın mensuplarıyla paylaştı.

Toplantının açılış konuşmasında, merkezin kente kazandırılmasında emeği geçen önceki dönem il müdürleri, siyasi irade, valiler ve bakanlık personeline teşekkür eden İlmeç, “Yalova, yüzölçümü olarak küçük ama tarımsal gündemi ve potansiyeliyle Türkiye’nin parlayan yıldızlarından biridir. Biz de bu potansiyeli en doğru şekilde değerlendirmek için var gücümüzle çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

TARIMSAL ARAZİ HARİTASI: 218 BİN DEKAR KAPASİTE, 122 BİN DEKAR AKTİF KULLANIM
Yalova’nın tarımsal üretim kapasitesine dair kapsamlı veriler paylaşan İlmeç, kentin toplam 218 bin dekar tarımsal üretim potansiyeline sahip olduğunu, ancak ikinci ürün ekimleriyle birlikte 122 bin dekar alanın aktif olarak tarımsal faaliyetlerde kullanıldığını belirtti. Kentin yüzde 60-65’lik kısmının ormanlık alanlardan oluştuğuna dikkat çeken İlmeç, sanayi ve konut alanları da hesaba katıldığında tarıma ayrılan sahaların oldukça kısıtlı olduğunu vurguladı.

İlmeç, Yalova genelinde kayıtlı 41 bin 600 parselin bulunduğunu ve bu parsellerin yüzde 72,5 gibi büyük bir çoğunluğunun 5 dekarın altında olduğunu söyleyerek, “Bu durum hem üreticimizin ölçek ekonomisinden yararlanmasını zorlaştırıyor hem de bizim tarımsal yönetim ve kayıt süreçlerimizi karmaşık hale getiriyor. Kayıtlılık oranımız maalesef diğer illere göre daha düşük seyrediyor. Ancak bu durumu tersine çevirmek için yeni stratejiler geliştiriyoruz” dedi.

EKİLMEYEN ARAZİLERE TALEBE YOK: 1300 PARSEL İLANA ÇIKTI, SADECE BİR BAŞVURU!
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın son dönemdeki en dikkat çekici düzenlemelerinden biri olan, iki yıl üst üste ekilmeyen tarım arazilerinin kiraya verilmesi uygulamasına Yalova özelinde değinen İlmeç, bu konuda beklenen ilginin oluşmadığını üzülerek ifade etti. İlmeç, “Bakanlığımızın bu uygulaması, atıl durumdaki tarım arazilerini tekrar üretime kazandırmak için çok önemliydi. Yalova genelinde bu kapsamda yaklaşık 1300 parseli, toplamda 10 bin 500 dekarlık bir alanı ilana çıkardık. Kira bedellerini de oldukça düşük ve makul seviyelerde belirledik. Ancak karşılaştığımız manzara iç açıcı değil; yapılan tüm duyurulara rağmen sadece bir başvuru aldık ve o da sözleşme aşamasında geri çekildi. Ne yazık ki Yalova’da ekilmeyen arazileri alıp ekmek isteyen bir çiftçimiz çıkmadı. Bu durumu ivedilikle analiz edip üreticilerimizi bu alanlara yönlendirmek için yeni teşvik mekanizmaları üzerinde çalışacağız” şeklinde konuştu.

SÜS BİTKİLERİNDEN ARONYA’YA: KATMA DEĞERLİ ÜRÜNLERDE YALOVA MARKASI
Yalova’da üreticilerin, alanların dar olması nedeniyle birim alandan maksimum geliri elde etme çabası içinde olduğunu belirten Mustafa İlmeç, bu durumun kenti katma değeri yüksek ürünlere yönelttiğini söyledi. Süs bitkileri, kesme çiçek, aronya, yaban mersini ve kivi gibi ürünlerin Yalova’da öne çıktığını vurgulayan İlmeç, özellikle süs bitkileri sektörüne ayrı bir parantez açtı.

“Süs bitkileri bu şehrin altın bileziğidir. Zaman zaman pazar dalgalanmaları ve dış gelişmelerden etkilense de bu sektör Yalova için vazgeçilmezdir. Biz, ithal edilen süs bitkisi ürünlerini yakından takip ediyoruz. Neden bu ürünleri biz üretmeyelim? Yalovalı üreticilerimizin bu pazardan daha büyük pay alması için AR-GE çalışmalarını destekliyor, ithalatın önüne geçebilmek adına yeni türlerin üretilmesi için danışmanlık hizmeti veriyoruz. Hedefimiz, Yalova’yı sadece Türkiye’nin değil, Avrupa’nın da süs bitkisi üssü haline getirmek” ifadelerini kullandı.

GIDA GÜVENLİĞİNDE KARARLILIK: 6500 DENETİM, AĞIR CEZALAR VE QR KOD DEVRİ
Gıda güvenliğinin kamu sağlığı açısından olmazsa olmaz olduğunu belirten İlmeç, Yalova genelinde 2025 yılı boyunca yaklaşık 6 bin 500 denetim gerçekleştirildiğini ve bu denetimler sonucunda hijyen eksikliği, son kullanma tarihi geçmiş ürünler ve uygunsuz depolama gibi konularda idari para cezaları kesildiğini açıkladı. Özellikle okul kantinleri, hastane mutfakları, restoranlar ve toplu tüketim alanlarının yoğun olduğu bölgelerde denetimlerin sıklaştırıldığını söyledi.

Vatandaşların gıda güvenliği konusunda daha bilinçli olması için başlatılan QR kod uygulamasına da değinen İlmeç, “Artık vatandaşlarımız herhangi bir gıda işletmesine girdiğinde, işletmenin girişindeki QR kodu akıllı telefonlarıyla okutarak o işletmenin en son ne zaman denetlendiğini, hangi kriterlerde kaç puan aldığını ve yasal olarak ne sıklıkla denetlenmesi gerektiğini anında görebilecek. Bu sistem, şeffaflığı artırmakta ve işletmelerin de kendi kendini denetlemesine olanak sağlamaktadır. Yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte özellikle açık büfe hizmet veren oteller ve plaj işletmelerine yönelik denetim trafiğimizi daha da sıkılaştırdık” dedi.

B-REÇETE 1 TEMMUZ’DA TÜM TÜRKİYE’DE: TARIMDA DİJİTAL DÖNÜŞÜM TAM GAZ
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın dijital dönüşüm hamlelerinin en önemli ayaklarından biri olan B-Reçete uygulaması hakkında da kapsamlı bilgiler veren İlmeç, bu sistemin ocak ayından itibaren Ankara, Kırklareli, Antalya ve Mersin’de pilot olarak başlatıldığını ve elde edilen başarılı sonuçların ardından 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde zorunlu olarak uygulanmaya başlayacağını açıkladı.

B-Reçete ile bitki koruma ürünlerinin (zirai ilaçlar) yetkili ziraat mühendisleri tarafından elektronik ortamda reçetelendirilerek satışa sunulacağını anlatan İlmeç, “Bu sistemle hangi ilacın hangi parsele, hangi ürüne, hangi hastalık veya zararlıya karşı ve hangi dozda uygulandığı dijital olarak kayıt altına alınacak. Amacımız, tarladan sofraya gelen ürünlerdeki pestisit kalıntılarına ilişkin vatandaşlarımızın aklındaki tüm soru işaretlerini tamamen ortadan kaldırmak. Üreticimiz doğru ilacı doğru zamanda kullanacak, tüketicimiz ise güvenilir ve izlenebilir gıdaya ulaşacak. Kontrolsüz ilaç kullanımının önüne geçerek hem çevre hem de insan sağlığı için büyük bir adım atmış olacağız” diye konuştu.

ARICILIKTA REKOR BEKLENTİSİ: YALOVA KESTANE BALI
Hayvancılık verilerini de paylaşan Mustafa İlmeç, Yalova’da 909 büyükbaş ve 288 küçükbaş hayvan işletmesi bulunduğunu, kentte çoğunluğu tescilli Yalova kıvırcığı ırkından oluşan yaklaşık 25 bin küçükbaş hayvan varlığının olduğunu söyledi. Arıcılık sektörüne de değinen İlmeç, 349 işletme ve 22 bin arılı kovanla Yalova’nın önemli bir bal üretim merkezi olduğunu ifade etti.

Coğrafi işaret tescilli Yalova kestane balının bu yılki üretimine ilişkin oldukça umutlu olduklarını belirten İlmeç, “Bu yıl kış ve bahar aylarında yağışlar mevsim normallerinde seyretti. Kestane ağaçları bol çiçek açtı. Arıcılarımızın yüzü gülüyor. Beklentimiz, geçen yıla göre rekor düzeyde bir kestane balı hasadı gerçekleşmesi yönünde. Bu da hem üreticimizin hem de Yalova markasının hak ettiği değeri bulması açısından çok kıymetli” dedi.

TARIM ALANLARINI BETONLAŞMAYA KARŞI SIKI KORUMA: CEZA 10 MİLYON LİRAYA ÇIKTI
Basın mensuplarının en çok merak ettiği konulardan biri olan tarım alanlarının imar baskısı ve kaçak yapılaşmaya karşı alınan önlemlerdi. İlmeç, bu konuda Toprak Koruma Kurulu olarak büyük bir hassasiyetle çalıştıklarını belirterek, Yalova’da tarım arazilerinin bağ evi, ahır, depo gibi yapılar ve kaçak yapılaşma tehdidi altında olduğunu söyledi.

Tarım arazilerinin ancak Toprak Koruma Kurulu kararı, kamu yararı kararı ve Tarım Bakanlığı’nın uygun görüşü ile tarım dışına çıkarılabileceğini hatırlatan İlmeç, “Sayın Valimiz Dr. Ahmet Hamdi Usta, tarım alanlarının korunması konusunda son derece duyarlı. Kurul olarak bundan sonraki süreçte şehrin daha planlı ve sürdürülebilir bir şekilde büyümesi, tarım alanlarının imara açılmaması ve mevcut verimli arazilerin muhafazası için elimizden gelen tüm yönlendirmeleri yapacağız” dedi.

Yakın zamanda 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nda yapılan değişikliğe dikkat çeken İlmeç, yeni düzenlemeyle birlikte tarım arazilerine zarar verenlere uygulanan cezaların caydırıcılık seviyesine çıkarıldığını açıkladı. Eski sistemde metrekare başına yaklaşık 100 lira olan cezanın, yeni düzenlemede 2 bin 500 liraya yükseltildiğini ifade eden İlmeç, “Bu rakamı düz mantıkla hesapladığımızda, bir dönüm (1000 metrekare) alanı betonla dökerek ya da kaçak yapılaşmayla bozan bir kişiye ilk etapta 2 milyon 500 bin lira ceza kesilecek. Eğer bu kişi iki ay içerisinde alanı eski haline getirmezse, ceza üç kat daha artırılarak 10 milyon liraya kadar yükselecek. Bu, artık bir yaptırım değil, caydırıcılıktır. Tarım alanına beton döken, kaçak temel atan ya da kulübe inşa eden bir kişi, bunu yaparken bir kez daha düşünmeli. Denetimlerimiz jandarma, belediyeler ve ilgili tüm kurumlarla koordineli bir şekilde aralıksız devam etmektedir” uyarısında bulundu.

MİDYE ÜRETİMİNDE KOTA DOLMADAN YENİ TESİS YOK
Yalova’nın son yıllarda midye üretiminde Türkiye çapında marka haline geldiğini belirten İlmeç, yeni midye üretim tesisi kurmak isteyen girişimcilerden yoğun talep aldıklarını ancak mevcut kota ve kapasite dolmadan yeni alan açmanın mümkün olmadığını söyledi. Yalova’da yaklaşık 8 bin ton üretim kapasitesi bulunurken, mevcut üretimin yaklaşık 1500 ton seviyelerinde olduğunu ifade eden İlmeç, “Önce mevcut kapasitenin doldurulması, üretimin artırılması gerekiyor. Çünkü midye işletmeleri, aynı zamanda bölgedeki balıkçılarımızın avlak sahalarıyla da doğrudan ilişkili. Bir kişiye yer verirken, orada avlanan 100 balıkçımızın rızkını da düşünmek zorundayız. Midye, denizin adeta bir arıtma tesisi gibi çalışan, suyu temizleyen özel bir canlı. Üretimin artmasını elbette istiyoruz, ancak bu sürdürülebilir bir denge içinde olmalı. Hem üreticiyi hem de balıkçıyı koruyacak bir yönetim modeli üzerinde çalışıyoruz” diye konuştu.

DEMİRLEME SAHALARI SORUNU ÇÖZÜLDÜ: BALIKÇILAR RAHAT NEFES ALACAK
Toplantının en dikkat çekici gelişmelerinden biri de İstanbul’daki gemilerin ihtiyaç halinde Yalova açıklarındaki demirleme sahalarına yönlendirilmesiyle ilgili yaşanan sorunun çözüme kavuşturulması oldu. Uzun süredir balıkçı esnafının en büyük şikayetlerinden biri olan bu konuya ilişkin açıklama yapan İlmeç, “Sayın Bakanımız İbrahim Yumaklı’nın Yalova ziyaretinde bu konuyu kendilerine bizzat ilettik. Hemen akabinde Sayın Valimiz Dr. Ahmet Hamdi Usta’nın imzasıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na resmi bir yazı gönderildi. Gelen cevap olumluydu. Önümüzdeki av sezonu açılışından itibaren demirleme sahalarının kontrollü bir şekilde su ürünleri avcılığına açılmasıyla ilgili mutabakat sağlanmıştır. Artık bu sorun büyük ölçüde ortadan kalkmıştır diyebiliriz” dedi.

MARMARA SU ÜRÜNLERİ MERKEZİ: KAÇAK AVLANMAYA KARŞI DİJİTAL KALKAN
Marmara Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi’nin kaçak avcılıkla mücadele, denetim ve koordinasyon konusunda oynadığı stratejik role dikkat çeken İlmeç, merkezin teknik donanımı hakkında detaylı bilgiler paylaştı. Merkezde, su üstü radarları, gelişmiş balıkçı gemileri takip sistemi (VMS) ve hızlı müdahale kabiliyetine sahip özel bir kontrol teknesi bulunduğunu belirten İlmeç, bu sistemlerin entegre çalışmasıyla birlikte Marmara Denizi’ndeki tüm deniz hareketliliğinin anlık olarak 7/24 izlenebildiğini vurguladı.

“Artık bir balıkçı gemisini, nereye girdiğini, bulunduğu bölgenin avcılığa açık olup olmadığını, hangi tür avcılık yaptığını milimetrik bir hassasiyetle görebileceğiz. Gerekirse çevre illerdeki arkadaşlarımızı da yönlendirerek daha hızlı, daha ekonomik ve daha etkili bir kontrol mekanizması oluşturacağız. Bu merkez, Marmara’nın geleceği için atılmış en önemli adımlardan biridir” dedi.

Açıldığı günden bu yana yaklaşık 10 olaya müdahale ettiklerini de belirten İlmeç, bu olaylardan birinde izinsiz ve uygun olmayan koşullarda midye sevkiyatı yapıldığını tespit ettiklerini, söz konusu ürünlere el konularak imha edildiğini ve işletme hakkında yasal işlem başlatıldığını açıkladı.